Malatya Ekonomisi

Malatya ekonomisi tarım ve sanayiye dayanır. Bitkisel üretimde tarla tarımının yanı sıra sebzecilik ve meyvecilik de önemli yer tutar. 1989 yılı DİE istatistiklerine göre yetiştirilen başlıca bitkisel ürünlerin miktarı şöyleydi : 294.091 ton kayısı, 235.148 ton şeker pancarı, 206.611 ton buğday, 17.932 ton üzüm, 4.958 ton dut, 3.357 ton armut, 100.000 ton erik, 26.336 ton karpuz, 11.025 ton elma, 32.210 ton domates. Ayrıca patates, biber, kavun, nohut, soğan, mercimek, iğde, mısır, tütün, ayva ve çilek yetiştirilir. Kalitesiyle ünlü Malatya armudu ve dutu, ilin kayısıdan sonra gelen tanıtıcı bir ürünleridir. Eskiden geniş yer tutan tütün ve haşhaş üretimi günümüzde önemini yitirmiştir. İl tarımında kullanılan traktör sayısı DİE istatistiklerine göre 1989 yılında 7.197 adetti.

Hayvancılık ilin kırsal kesiminde önemli bir geçim kaynağıdır. Daha çok koyun ve kıl keçisi yetiştirilmekle birlikte son yıllarda sığır besiciliği gelişmektedir. 1989 yılı DİE istatistiklerine göre başlıca hayvan miktarı şöyleydi : 229.780 adet koyun, 41.020 adet keçi, 120.470 adet sığır, 2.890 adet at, 3.880 adet katır, 7.930 adet eşek ve 74.130 adet arı kovanıdır. Tarımın gelişmesine Akçadağ ilçesindeki Sultansuyu Tarım İşletmesi’nin önemli katkıları olmuştur. 19. yüzyılda safkan Arap atı yetiştirme amacıyla Hamidiye kışlalarında Çiflikat-ı Hümayun adıyla kurulan bu işletme, cumhuriyet döneminde Sultansuyu Harası adıyla anılmaya başladı. İşletmede atçılık, sığırcılık, koyunculuk ve tavukçuluk şubelerinden başka yem bitkileri, arpa, mısır, pirinç, kayısı yetiştirilen ve kavakçılık yapılan bitkisel üretim şubesi de vardır.

1968’de kalkınmada öncelikli iller kapsamına alınan Malatya, Doğu Anadolu Bölgesi’nin sanayisi en gelişmiş illerindendir. Büyük çaplı sanayi tesisleri daha çok kamu kesiminde toplanmıştır. Bunların başlıcaları Sümerbank’ın Malatya Pamuklu Sanayii Müessesesi, Tekel’in sigara fabrikası, Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ’nin (TŞFAŞ) şeker ve ispirto fabrikaları ile Et ve Balık Kurumu’nun (EBK) Malatya Et Sanayi Müessesesi’dir. Günümüzde bu işletmeler özel sektöre devredilmektedir. İlde özel kesime ait un, kayısı işleme süt ürünleri, yem, meyve suyu, dokuma, hazır giyim, iplik, tuğla ve kiremit, transformatör, akü, kağıt, orman ürünleri ve boya fabrikaları vardır.

Malatya ili, yeraltı kaynakları bakımından da oldukça zengindir. Merkez ilçede tuğla-kiremit hammaddesi, Doğanşehir yöresinde boksit, Darende yöresinde kurşun-çinko, çimento hammaddesi ve vermikülit, Hekimhan yöresinde demir, dolomit ve kireçtaşı, Hasançelebi’de demir, Pütürge yöresinde demir ve pirofillit, Yeşilyurt yöresinde de asbest yatakları vardır. Hasançelebi’deki demir yataklarının Türkiye Demir ve Çelik İşletmeleri’nin Hekimhan İşletmesi değerlendirmektedir.

Akdeniz, İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Güney Doğu Anadolu bölgelerinin birbirini bağlayan önemli kara ve demir yollarının kesişerek geçtiği bir alanda yer alan Malatya kenti, Doğu Anadolu Bölgesi’nin başlıca ticaret, sanayi, hizmet ve kültür merkezidir. Aynı zamanda önemli bir askeri merkez olan kent, Malatya Havaalanı aracılıyla ulusal havayolu ulaşım ağına bağlanır.

Malatya ve çevresine hizmet veren başlıca sağlık kurumları Devlet, SSK ve Şeker Fabrikası Hastaneleridir. Kentte ayrıca bir doğumevi ile askeri ve özel hastaneler de vardır. 1975’te kurulan İnönü Üniversitesi’nin rektörlüğüyle bir çok birimi ve Türkiye’nin en büyük hastanelerinden biri olan Turgut Özal Tıp Merkezi (TOTM) Malatya’da bulunmaktadır.

Kaynak: Ana Britannica

Kaynak: Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü