BATTALGAZİ
Yüzölçümü.................:
213 km2
Toplam
Nüfusu.............: 28 085 (2000 Genel Nüfus Sayımı'na göre)
Şehir
Merkezi Nüfusu .....: 15 154 (2000 Genel Nüfus Sayımı'na göre)
Nüfus
Yoğunluğu ..........: 167
TARİHİ DURUMU :
Mala
tya’nın ikinci yerleşim
yeri olan ve 1988 yılına kadar Eskimalatya ismi ile anılan
İlçemizin tarihi çok eskidir. Malatya şehrinin ilk kuruluş yeri bugünkü
Bahçebaşı Kasabası içinde yer alan Aslantepe Höyüğüdür.
Bu alan özellikle M.Ö.XX ve XIX. yüzyıllarda işlek
kervan yollarının kesiştiği bir bölümdür. O zaman ki Asur ve Urartu
kaynaklarında bu yöre
MALDİA, MELİT, MELİDE
ve MELİTEA olarak değişik biçimlerde isimlendirilmiştir. M.S. I. y.
y.da Aslantepe Höyüğündeki bu yerleşim birimi bugünkü
Eskimalatya üzerine kaymıştır. Dolayısıyla bu tarihten
itibaren 1836 yılına kadar geçen ve Malatya tarihi olarak anlatılan
bölüm aslında Battalgazi İlçesinin tarihidir.
Romalılar ve Bizanslılar
döneminde büyük bir şehir
haline gelen Eskimalatya etrafı surlarla çevrilmiş,
doğuda askeri bir üs olarak önem kazanmıştır. Bizans egemenliğinde olduğu halde
yıllarca Sasanilerin akınına uğramış, VII. y.y.dan X.y.y.a kadar
Araplarla Bizanslılar arasında el değiştirmiştir. Araplar tarafından MALATİYA
adıyla anılan kent 1101 yılında Danişmentlilerin, 1105 yılında Anadolu
Selçuklularının, 1399 yılında ise Osmanlıların eline geçmiştir.
1401 yılında Timur’un ordusu tarafından yağmalanmıştır. Daha sonra
Osmanlılarla Memluklular arasında çekişmeye konu olmuş ve Dulkadiroğullarının
yönetimine girmiştir. 1515’de I. Selim’in Osmanlı topraklarına kattığı kent
daha sonra Dulkadiriye Eyaletine bağlı Malatya Sancağının Merkezi yapılm
ıştır.
XIX.y.y.ın başında sürekli ayaklanma ve eşkiya
saldırıları yüzünden şehir harap duruma düşmüş ve halk kent
çevresindeki bağlarda yaşayınca kentin gelişmesi durmuştur. Doğu
Anadolu’daki Osmanlı orduları komutanı Hafız Mehmet Paşa
karargahını Harput’tan Malatya’ya taşıyınca halk kenti terketmiş ve
boş kalan evlere askerler yerleştirilince bağların
yoğun olduğu Aspusu yöresine giden halk geri dönmemiş ve bu
mahalde yeni Malatya gelişmeye başladı. Ordu Nizip savaşı
için Eskimalatya’dan ayrılınca kent boş kaldı. Halk harabeye dönmüş evlere
dönmedi. 1839 Mayıs’ından sonra Eskimalatya eski bir yerleşim birimi olarak
varlığını sürdürdü.
Cumhuriyet Döneminde Malatya’nın il olmasından
sonra Eskimalatya’da 1928 yılında b
elediye, 1932 yılında
nahiye oldu. 1987 yılında Eskimalatya Belediyesi Encümeninin ittifakla aldığı
kararla “ESKİMALATYA” ismi ünlü Türk İslam Komutanı ve Kahramanı Battalgazi’nin
burada yaşamasından dolayı değiştirilerek “BATTALGAZİ” adını
aldı. Eskimalatya Kasabası 19.06.1987 tarih ve 3392 sayılı kanunla
(04.07.1987 tarih ve 19507 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.) ilçe
oldu. 01.05.1988 tarihinden itibaren İlçede kuruluşlar
faaliyetlerini sürdürmeye başladılar.
ESKİMALATYA KALESİ:
Bugünkü Battalgazi-Malatya karayolunun Doğu kenarı ile Derme Çayı arasında
kalan ovanın geniş düzlüğünde yer alır. M.S.79-81 yıllarında Roma İmparatoru
Titus zamanında bir garnizon olarak yaptırılmıştır.
Roma İmparatoru Trajan (M.S.98-117) tarafından büyütülmüş ve daha sonra inşaat
geliştirilerek MELİTENE’nin şehir suru şekline dönüştürülmüştür.
Abbasiler, Selçuklular, Anadolu Beylikleri, Memluklular ve Osmanlılar zamanında
çeşitli onarımlar ve eklemeler yapılmıştır. Bugün harap vaziyette olmakla
birlikte tek tük kalıntılarına rastlanmaktadır.
ESKİMALATYA:
1838 yılına kadar şehir Merkezi olup, yarım metreden çıkabilecek uygarlık
izlerini yansıtan seramik parçaları ile ilgi çekmekte, çevrede bulunan han,
camiler, türbeler, Namazgah ve hamam kalıntıları ile yıkılmış anıtlar mevcut
olup, bunların çoğunun İslam Uygarlığı yapıtları olduğu yapılan araştırmalardan
anlaşılmıştır.
U L U C A M İ:
Türkler, Selçuklu İmparatorluğu döneminde İran’daki dikdörtgen bir avlunun dört
yanına birer eyvan olan Medrese şemasını camilere uygulamışlardır. Bu nedenle
böyle camilere Eyvanlı veya Medrese planlı camiiler denmiştir. İran’da bu plan
camilerin ana planı olmuş, malzeme olarak tuğla tercih edilmiştir. Anadolu’nun
fethinden sonra Anadolu Selçukluları teni yurtlarında daha bol olan taşı
kullanmışlar, yeni planlar uygulamışlardır.
Ulu Camii Selçuklu geleneğini ilimizde temsil eden tek eser olarak önem
taşımaktadır. 1224 yılında Anadolu Selçuklu hükümdarı 1.Alaeddin Keykubat
tarafından Mimar Yakup Bin Ebubekir El Benna El Malati’ye yaptırılmıştır. Bu
camiinin kitabesini hala Malatya Saray Mahallesi Camiinde olduğu bilinmektedir.
Ulu Camiinin 1247 yılında tadilatı ve tamiratı yapılmıştır. 1515 yılında
Memluklular, 1649 yılında Osmanlılar, 1903 ve 1966 yıllarında ise Vakıflar
Genel Müdürlüğü’nce onarımı yapılmıştır. Avlulu, Eyvanlı, Mihrapönü, Tuğla
Kubbeli, Çini İşlemeli, Taş Duvarları ince işçiliği bakımından zengin, Kubbesi
16 köşeli, tavanı Nesih yazılı bir Ayet, koyu kahverengi parlak çini
Mozaiklerle süslüdür. Yazı Ustası Ahmet Bin Yakup’tur. Minberi hala Ankara
Etnografya Müzesindedir. Büyük ölçüde restorasyona ihtiyaç vardır.
MELİK SUNULLAH CAMİİ:
Halk arasında “Vaiz Ocağı veya Vaiz Baba” adıyla tanınır. 1394 yılında Sultan
Melik-ül Zahir Berkük zamanında Abdullah Hüsnüoğlu Çerkez tarafından
yaptırılmıştır. Meydanbaşı Mahallesindedir.
AKMİNARE CAMİİ:
Surun
dışında Derme Deresi kenarında tek minaresi ve tek kubbesi vardır.1573 yılında
Zaim Yusuf oğlu Hikmet Bey tarafından yaptırılmış bir Osmanlı eseridir.
Meydanbaşı Mahallesindedir. Gelecek kuşaklara kalabilmesi için restore
edilmesinde yarar vardır.
KARAHAN CAMİİ : 1589 yılında Abdullah
oğlu Hüsrev Bey tarafından yaptırılmış olup, İlçemiz Karahan Mahallesinde
bulunmaktadır.
TOPTAŞ CAMİİ : Surlar dışındadır. Toptaş
mahallesinde olup kimin veya kimler tarafından yaptırıldığı bilinmemektedir.
1581 yılında Miralay Hüsrev Bey tarafından 1827 yılında Musullu İsmail ve
Mustafa Efendiler tarafından onarılmıştır. Klasik bir Osmanlı Camisidir.
ALACAKAPI CAMİİ : Alacakapı
Mahallesindedir. 1585 yılında mescit olarak yaptırılan bir Osmanlı eseridir.
SÜTLÜ MİNARE CAMİİ : Meydanbaşı mahallesinde
surların dışında tek kubbeli ve minareli camiidir. Yapılış tarihi
bilinmemektedir. 16.y.y Osmanlı dönemi eseridir.
HALFETİH MİNARESİ : Selçuklular
zamanından kalmıştır. Tamamen tuğladan yapılmıştır. Ulu camiinin benzeridir.
13.y.y’da yapıldığı sanılmaktadır. Sekizgen tuğla kaide üzerine silindirik
olarak yükselir. Firuze renkli çiniler ve Şerefe altındaki Kufi Kitabe dikkati
çekmektedir. Restore edilmesinde yarar vardır.
EMİR ÖMER CAMİİ VE TÜRBESİ : 1556
yılında yapılmış bir Osmanlı eseridir.
ALİ BABA NAMAZGAHI : 1243 tarihinde Sacettin
İshakoğlu Kemalettin Kamyol tarafından yaptırılan bir Selçuklu eseridir. Şehir
surları dışında Meydanbaşı mahallesindedir.
SAHABİYYE KÜBRA MEDRESESİ : 13.y.y’da Alaeddin
Keykubat dönemi Selçuklu eseri karakterinde olmakla birlikte 14.y.y’da Emir
Cemalettin Hızır tarafından yaptırıldığı sanılmaktadır. Ulu Camiinin
güneyindedir.
AHMET DURAN TÜRBESİ : 18.y.y’da yapıldığı
sanılan bir Osmanlı eseridir. Seyit Battalgazi’nin arkadaşı Ahmet Duran’a ait
olduğu bilinir.
ALİ BABA TÜRBESİ : İlçemizde aynı adı
taşıyan mezarlığın içinde bulunmaktadır.
KARABABA TÜRBESİ : Battalgazi
Türbesi girişinde aynı adı taşıyan mezarlığın içindeki türbedir. Karababa’nın
asıl adının Şeyh Hasan olduğu son zamanlarda ele geçen bir şiirden
anlaşılmıştır.
EDİR İLE BEDİR TÜRBESİ : Battalgazi İlçesinde
Yatılı İlköğretim Bölge Okulu’nun kuzey batısında bulunmaktadır. Dairesel bir
duvarın önünde bulunan tek mezardır.
BEŞ KARDEŞLER : Battalgazi İlçesinde Ulu
Camii karşısındadır. Harap bir vaziyette bulunmaktadır. Seyit Battalgazi’nin
çocuklarının bu yerde yattığı söylentisi yaygındır.
ÜÇ KARDEŞLER : Battalgazi İlçesi Ulu
Camii ile Hötüm Dede Türbesinin arasında bulunmaktadır.
SEYİT GAZİ : Seyit Battalgazi’nin
namaz kıldığı yer olarak bilinmektedir. Kırklar Tepesi altında Orduzu yolu
üzerinde olup İlçe Merkezine uzaklığı 2 Km’dir.
HASAN-İ BASRİ TÜRBESİ : M.S.7.y.y’da Basra’dan
geldiği, Malatya çevresinde yaşadığı rivayet olunur. Ermiş bir kişi olarak
bilinmektedir. Türbesi Korucuk üzerindeyken Karakaya Baraj Gölünün oluşmasıyla
Battalgazi İlçesi Kırkkardeşler mevkiindeki yere taşınmıştır. Türbeye çok
sayıda ziyaretçi, gelmektedir.
SIDDI ZEYNEP KÜMBETİ : 12.y.y Selçuklu eseri olduğu
sanılmaktadır. Battalgazi’nin hanımı olan Zeynep adlı bir kadına ait olduğu
söylenir.
KANLI KÜMBET : 13. ve 14.y.y ‘a ait
mimarisinden Selçuklu eseri olduğu anlaşılmaktadır.
SİLAHTAR MUSTAFA PAŞA KERVANSARAYI : 637 yılında IV.Murat’ın Vezirlerinden
Silahtar Bosnalı Mustafa Paşa tarafından yaptırılmıştır. 68x76 metrelik bir
alanda yer alır. Avluya giriş doğusundadır. Kervansaray kesme taştan yapılmış
üzeri Tonoz sistemi ile örtülmüştür. Yazlık (açık) ,kışlık (kapalı) mekanları
vardır. Her ikisi de dikdörtgen planlıdır. Doğudaki giriş üzerinde yer
alan ve bir yandaki basamaklarla çıkılan mescidin konumu özgündür. Revaklı
cephenin ortası havuzludur. Ana kapının iki yanında iki hancı odası bulunur.
Doğuya bakan Revaklı cephede altısı bir yanda , altısıda diğer yanda olmak
üzere 12 ocaklı dükkan veya oda vardır.
TURİZM : Battalgazi turizm
bakımından zengin bir ilçedir. Özellikle tarihi eserlerin her yıl çok sayıda
yerli ve yabancı turist tarafından gezilir.
COĞRAFİ DURUMU : Battalgazi İlçesi;
Malatya İlinin Kuzey Doğusunda, Kuzey Yarımkürede 38-39 Derecelik Doğu
Meridyenleri ile 38-39 Derecelik Kuzey Paralelleri arasında yer almaktadır.
Doğusu: Elazığ İli (Bugünkü Karakaya Baraj Gölü) Batısı :
Akçadağ Ovası (Dilek Kasabası)Kuzeyi : Arguvan İlçesi, Tohma Çayı (Bugünkü
Karakaya Baraj Gölü) Güneyi : Malatya İli Hanımın Çiftliği Kasabası, Bahçebaşı
Kasabası
DAĞLAR-OVALAR-AKARSULAR :Yer şekilleri bakımından
Güneydoğu Torosların devamı olan Beydağlarının çevrelediği Malatya Ovasının
kuzeyinde yer almakta ve önemli bir dağı olmayıp tamamen düzlüktür. Önemli
akarsuyu yoktur.
İKLİMİ : Yazları sıcak ve kurak,
kışları soğuk ve kar yağışlı geçer. Yağışları Akdeniz üzerinden gelen alçak
basınç sağlar. Doğu Anadolu üzerinde bulunan basınç etkisiyle alçak
basıncın hareketini ağırlaştırarak devamlı yağış alır. Bununla beraber hangi
mevsim olursa olsun her türlü iklim hareketine elverişlidir. Yıllık sıcaklık
ortalaması 13.5 derece civarında olup en sıcak günler Haziran-Temmuz
aylarında 27-30 derece olduğu görülür. En çok yağış İlkbahar ve Sonbahar
aylarında yağar. Yıllık ortalama yağış miktarı 400-500 mm’yi bulmaktadır. Deniz
seviyesinden yüksekliği 900 metredir.
NÜFUS : Battalgazi İlçesinin 2000 yılı Nüfus
Sayımına göre İlçe Merkezinin köylerle birlikte toplam nüfusu 28.085’ dır.
Nüfusun 15.154’ ü İlçe Merkezinde 12.931'i ise köylerde
yaşamaktadır. Nüfusun %85’i tarım, %10’u ticaret, %5’i çeşitli işlerle
uğraşmaktadır.
SOSYAL DURUM : Eskimalatya
Türkler tarafından alındıktan sonra bölgeye Türk boyları
yerleştirilmeye başlanmıştır. Bundan sonra hızla gelişen şehirde nüfusun büyük
bir bölümü Türk ve Müslüman halktan meydana gelmiştir. 17 ve
18.y.y’larda oldukça hareketli bir şehir görünümü alan Eskimalatya 19.y.y’ın
yarısına kadar bu hareketliliğini sürdürmüştür. 1838 yılında şehrin bugünkü
Malatya’ya nakledilmesiyle sosyal yönden büyük bir gerileme başlamıştır.
Bu durum yakın zamana kadar devam etmiştir.
İlçe kurulduktan sonra sosyal yaşantı hızla
gelişmeye ve değişmeye başlamıştır. İlçemize son yıllarda diğer
şehirlerden, özellikle Adıyaman ve Şanlıurfa’dan büyük ölçüde göç olmakta
ve çevre illerden gelen vatandaşlar “yarıcılık usulü” ile
yerleşmektedirler.
İlçe tarımsal sahaların
çok olduğu geniş bir ova üzerine kurulmuştur. İlk
yerleşim yeri surlar içerisinde olup, çoğunluğunu eski yapılar
oluşturmaktadır. Dağınık bir yerleşmeye sahip olan İlçemiz evleri tipik köy evi
niteliğindedir. Evlerin çoğunluğunun bahçe içerisinde yapılmış olması
dışarıdan gelen yabancıların kiralık konut bulmasında zorluk çekmesine
yol açmaktadır.
İlçemiz evlerinin yapı ortalamalarını
şöyle sıralayabiliriz. Kerpiç yapılar %60’ ını, karkas yapılar %25’ini, yığma
binalar %15’ini kapsamaktadır. İlçemizin tümünde elektrik sorunu
tamamiyle çözümlenmiştir. İlçemiz İmar Planı 30.05.1980 tarihinden itibaren
uygulanmaya konmuş olup imarlı yapılaşmaya geçilmiştir. İlçemizde içme suyu
sorunu tamamen çözümlenmiştir. İlçemiz kanalizasyonu 1970 yılında yapılmış
olup, günün şartlarına göre yeterli değildir. İlçemiz kanalizasyonuna ait plan,
proje ve etüdleri İller Bankası Genel Müdürlüğünce Belediyemiz adına
yaptırılmıştır. Bu güne kadar belediye imkanlarıyla 270 km.
kanalizasyon şebekesi yapılarak hizmete sunulmuştur.
EĞİTİM VE KÜLTÜR DURUMU : İlçemizde Tarım ve
Köyişleri Bakanlığına bağlı 1 adet ziraat meslek lisesi, Milli Eğitim
Bakanlığı’na bağlı 2 adet lise, 1 adet imam-hatip lisesi, 1 adet yatılı
ilköğretim bölge okulu, 12 adet birleştirilmiş sınıflı ilköğretim okulu
ve 10 adet de ilköğretim okulu vardır. Bu okullardan 1 lise, 1
imam-hatip lisesi, 1 ziraat meslek lisesi, 1 yatılı
ilköğretim bölge okulu, 10 ilköğretim okulu ilçe merkezinde, 1 lise, 5
ilköğretim okulu, Hatunsuyu Kasabası’nda, 1 ilköğretim okulu Hasırcılar Kasabasında,
12 ilköğretim okulu da köylerimizde bulunmaktadır.
İSTATİSTİKSİ BİLGİLERİ : İlçemizde
okuma çağında 5378 öğrenci bulunmaktadır. Bunun İlköğretim okullarının (1-8)
toplam 5251 öğrenci okula devam etmektedir. Okula devam etmeyen 78 öğrenci bulunmaktadır.
Okula devamlarıyla ilgili olarak:
a-
Okul Müdürlerince öğrenci velileriyle görüşülüp, rehberlik yapılarak devamları
sağlanılmaya çalışılmış. İlgili çalışmalar yıl boyunca devam
etmektedir.
b-
Okul yönetimi ve Muhtarlıklarca yapılan resmi tebligatlar sonucunda ise 2
öğrencinin devamı sağlanmıştır.
c-
222 sayılı Kanuna göre “Okula velisi bulunduğu öğrencilerin devamını
sağlamayanlara” uygulanan cezai müeyyide uygulanması hususunda 78 kişiye
tebligat yapılmıştır.
d-
Okuma çağında olup ilçemizden ayrılarak başka yerde ikamet eden öğrenci sayısı
14’ tür.
İlçemizde okuma-yazma oranı % 95’tir.
|
İLÇE GENELİ ÖĞRETMEN VE ÖĞRENCİ SAYISI |
||||||
|
OKUL |
ÖĞRETMEN SAYISI |
ÖĞRENCİ SAYISI |
||||
|
TÜRÜ |
BAYAN |
ERKEK |
TOPLAM |
KIZ |
ERKEK |
TOPLAM |
|
İLKÖĞR. OKULLARI |
98 |
153 |
251 |
2545 |
2706 |
5251 |
|
LİSE |
12 |
37 |
49 |
595 |
230 |
825 |
|
Z.M. LİSESİ |
2 |
17 |
19 |
- |
165 |
165 |
|
TOPLAM |
112 |
207 |
319 |
3140 |
3101 |
6241 |
İlçemizde sinema veya tiyatro salonu yoktur. Spor faaliyetleri açısından tatmin
edici bir düzeyde olduğumuz söylenemez. Okullarımızın kendi aralarında
yaptıkları faaliyetlerin dışında saha ve malzeme yokluğu nedeniyle kayda değer
bir çalışmadan söz edilemez. Tüm bu olumsuzluklara rağmen İlçemizi Malatya
1.Amatör Kümede temsil eden bir futbol takımımız vardır.
EKONOMİK DURUM : İlçemiz halkının %
85’i geçimini tarımla uğraşarak kazanmaktadır. 4613 adet çiftçi ailesi mevcuttur.
Malatya İlinin en verimli arazileri Battalgazi ilçesi sınırları içinde
bulunmaktadır. Malatya İlinin bir bölümünün sebze ihtiyacı Battalgazi
ilçesinden karşılanmaktadır. Son yıllarda sebzecilik konusunda başta domates
olmak üzere biber, patlıcan, salatalık, kavun, karpuz, ıspanak, marul, maydanoz
vb. yetiştiriciliği fazlası ile yapılmaktadır.
Tarla ürünlerinde başta buğday olmak üzere en
fazla arpa ve pancar yetiştirilmektedir.
İlçemiz merkez ve köylerinde 385.469 kayısı
ağacından 18.000 ton yaş kayısı üretilmekte olup, 15.000 ton kurutmalık
olarak ayrılmakta ve bundan yaklaşık 4.000 ton kuru kaysı elde
edilmektedir. Ağaç başına verim miktarı ortalama 50-60 kg.dır.
Ayrıca Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfımızın
kredileriyle İlçemizde ilk defa 1999 yılında seracılık başlatılmış ve bugün
itibarıyla toplam 32 adet seraya ulaşılmıştır. Burada amacımız vatandaşlarımızı
kaysı dışında alternatif bir üretime yönlendirmek ve ayrıca kış aylarında sebze
yetiştirmeye yönlendirerek daha fazla kazanmalarını sağlamaktır.
İlçemizde besi hayvancılığı yanında süt
hayvancılığı da geliştirilmeye çalışılmaktadır. 21 aileye 168 Koyun ile 10 adet
Koç ve 58 adet Damızlık Süt ineği dağıtılmış bulunmaktadır.
Küçük sanayiin kollarından olan her türlü esnaf
kendi bünyelerinde kendilerine ait iş yerlerinde mesleklerini icra
etmektedirler. İlçemizdeki un fabrikasının günlük üretimi 21 tondur.
İki adet kayısı kurutma fabrikasından her biri
yılda 2.000. ton kayısı işlemekte ve tamamı ihraç edilmektedir.
İlçemizin tarımsal yapısı bağ,bahçe ve
sebzeciliğe dayanmaktadır. Sulanabilir arazi fazla olduğundan İlçemizde
tarım ürünlerinin hemen hemen tamamı yetiştirilmektedir. Sebzecilik
üretimi İlçemizde yaygın olduğundan patlıcan,marul,ıspanak,
domates,biber,kabak,salatalık vb.tarla bitkilerinin tamamı makineli tarım
şeklinde yapılmaktadır. Arazilerin % 95’i sulanabilmektedir. Sulu alanların bir
kısmı Şahnahan Regülatöründen, bir kısmı Derme Suyundan, bir kısmı sulama
maksatlı açılan kuyulardan ve bir kısmı da Medik Barajı suyu ile Pınarbaşından
sulanmaktadır. Dekara 6 ton olarak Şeker Pancarı üretimi gerçekleşmektedir.
Malatya İli genelinde olduğu gibi İlçemizde de en
önemli geçim kaynağı kayısı yetiştiriciliğidir. Bu sebeple İlçemizdeki yeşil
alanların büyük bir kısmını bahçeler oluşturmaktadır. Kayısı ağacı sayısı son
yıllarda büyük bir hızla artarak 385.469’i geçmiştir. Yeni tesis edilen kayısı
bahçelerinde 80.000 adet kayısı fidanı bulunmaktadır. Henüz sulama imkanı
bulunmayan arazilerin sulanması ile büyük kayısı bahçeleri oluşacağı bir
gerçektir.
Tarla ürünleri olarak başta buğday ve arpa
gelmektedir. Buğday ekiliş alanı olarak 1.897 Hektar, arpa ise 467 Hektar
olarak tespit edilmiştir.
İlçemizde 1935 yılında 1450 Dekar arazi üzerine
pamuk deneme ve üretme çiftliği olarak kurulmuş, 1963 yılından itibaren de
Ziraat Okulu adı altında öğretimle birlikte faaliyetlerini sürdüren Pamuk
Deneme ve Üretim çiftliği,1979 yılında kaldırılarak Ziraat Okulunun ismi Ziraat
Meslek Lisesi olarak değiştirilmiş,zirai ve hayvan varlığı ile demirbaşları
okula devredilmiş, döner sermaye işletmesine dönüştürülmüştür.
Ziraat mühendisleri ve teknisyenleri tarafından
okul ve öğrencilerinin pratik eğitimleri hizmet içi kurslarla yürütülmektedir.
Bu kurslarda; tarla, bağ, bahçe ziraatı ve büyükbaş hayvancılığı ile tavukçuluk
bölümlerinden oluşturulmuştur.
Tarımın diğer bir kolu hayvancılığa gelince;
ağırlıklı olarak sığır besiciliği yapılmaktadır. Besiciliğin yanında son
yıllarda İlçe Tarım Müdürlüğümüzce yürütülen ırk ıslahı çalışmaları için inek
ithal edilmesiyle süt inekçiliği oldukça iyi potansiyel oluşturmuştur.
Ayrıca Sosyal Yardımlaşma Vakfımızca da süt sığırcılığını geliştirmeye yönelik
projelerle hem fakir insanlarımıza gelir imkanı sağlanmakta ve hem de inek ırkı
geliştirilmektedir. Otlak ve meralarımızın azalmasından dolayı küçükbaş
hayvan varlığımız fazla değildir.
Karakaya Baraj Gölü’nün oluşmasıyla, baraj
gölünde yapılan su ürünleri avcılığı baraj kıyılarımızdaki köylerimize gelir
kaynağı oluşturmuştur. Bu amaçla iki adet su ürünleri kooperatifi 250 üyesi ile
birlikte faaliyetlerini sürdürmeye devam etmektedir.
SANAYİİ DURUMU : İlçemizde küçük
sanayiinin kollarıyla uğraşan her türlü esnaf vardır. Bunlar kendi bünyelerinde
kendilerine ait işyerlerinde faaliyetlerini sürdürmektedirler.
İlçemiz bünyesinde iki
adet kayısı kurutma ve bir adette paketleme fabrikası vardır. Fabrikaların her
birinde ortalama yılda 2000 ton kayısı işlenmekte ve tamamen ihraç
edilmektedir. Fabrikaların her birinde 100 İşçi çalışmaktadır. Kayısı
ürünlerini değerlendirilmesinde önem arzetmektedir.
İlçemizde 1987 yılında kurularak faaliyete geçen
özel sektöre ait bir adet un fabrikası vardır. Un ve kepek imalatı yapmaktadır.
Günlük üretim miktarı 21 tondur. Vardiyeli olarak 24 saat açık olup, ortalama
13 işçi çalışmaktadır.
İlçemizde ayrıca ÖZNESİL Tavuk Çiftliği adı
altında 1992 yılında faaliyete geçen, yılda 2.000 000 adet yumurta, 1.600.000
adet civciv kapasiteli tavuk çiftliği vardır. Günde ortalama 7 kişi
çalışmaktadır.
Mormaş Mobilya Fabrikası Orman Ürünleri, Ağaç ve
Mobilya işletmeciliği. Tam kapasite ile çalıştığı zaman yılda 2.500 adet
yatak odası, 1.000 adet yemek odası, 1.500 adet oturma odası, 1.000 adet
gardırop, 1.000 adet kitaplık, 1.000 adet sandalye 660.00 m2 pencere üretimi
yapılabilir.
KOOPERATİFLER : İlçemizde 1341 sayılı
Tarım Kredi Kooperatifi vardır. Kendi binasında İlçe merkezine, Hatunsuyu ve
Hasırcılar Kasabaları ile 12 köyümüze hizmet vermektedir.Karakaya baraj gölünün
oluşması ile Boran ve Toygar köyleri ile Hasırcılar Kasabasında, Ağılyazı,
Kadıçayırı. Kuluşağı Köylerinde 2 adet su ürünleri (balıkçılık) kooperatifi
vardır.
ULAŞTIRMA VE ALTYAPI DURUMU : Battalgazi İlçesinin il
merkezine 8 km. uzaklıkta asfalt karayolu bağlantısı vardır. Ayrıca Hatunsuyu
Kasabamızın Malatya ile direkt bağlantılı yolu vardır. Bütün köylerimizin yolu
mevcut olup, ihtiyaca yeterlidir. Ağılyazı, Adagören, Meydancık ve Şişman
köylerinin yolları kısmen asfalt ve kısmen stabilizedir. Diğer köy yollarımızı
tamamı asfalttır. 1992 yılında Karakaya Baraj Gölü kenarında sahil yolu yapımı
çalışmalarına başlanmış, 1993 yılında yapıma devam edilmiş fakat
bitirilememiştir.
İlçemizin doğu-batı-güneydoğu istikametlerine
giden demiryolu vardır. Türkiye’nin en uzun demiryolu köprüsü Karakaya Baraj
Gölü üzerinde İlçemiz sınırları içerisindedir. 2030 metre uzunluktadır. İlçemiz
merkezinde ve Kuluşağı Köyü’nde olmak üzere 2 demiryolu istasyonu vardır.
Ayrıca İlçemiz Kadıçayırı Köyü Atabey feribot
iskelesi ile Elazığ İli Baskil İlçesi arasında 1 adet feribot ile baraj gölü
üzerinde ulaşım sağlanmaktadır.
POSTA VE TELEKOMÜNİKASYON
HİZMETLERİ:
1- İlçemizde mevcut bulunan 2753 kapasiteli
otomatik santralı yeterli derecede mevcuttur.
2- Hasırcılar Kasabası santralı Levent tipi
santral olup, 320 kapasiteli santral yeterlidir. Sistem kanallıdır. Fiber
optik hattı çekilmiştir.
3- Hatunsuyu Kasabası santralı levent tipi
santral olup 499 abonelik santral yeterlidir. Fiber optik kanalla çalışır. Yeni
şebeke yapılmaktadır.
4- Kemerköprü köyünde dicle markalı otomatik
sayısal santral kurulu olup 192 abonelik santral mevcuttur. Optik
kanaldan çalışmaktadır.
5- Alişar köyünde dicle markalı otomatik santral
kurulu olup 248 abonelik santral mevcuttur. Fiber optik kanalla çalışır.
6- Kadıçayırı köyüne levent santral
kurulmuş olup, 392 abone bulunmaktadır.
7- Kuluşağı köyünde levent tipi 328 hat
kapasiteli abone bunmaktadır.
SAĞLIK HİZMETLERİ : Battalgazi
İlçe Merkezinde bir sağlık ocağında 5 doktor, 2 sağlık memuru, 2 çevre
sağlığı teknisyeni, 6 hemşire, 8 ebe, 1 memur ve 2 hizmetli olmak üzere
toplam 26 doktor personelle hizmet vermektedir.
Hasırcılar Kasabası Sağlık Ocağında 1
doktor 3 ebe , 1 hemşire, 1 sağlık memuru ve 1 hizmetli görev
yapmaktadır.
Hatunsuyu Kasabası Sağlık Ocağında 2 doktor,
2 hemşire, 1 sağlık memuru, 4 ebe ve l hizmetli görev yapmaktadır.
Çolakoğlu 1 Ebe, Kuluşağı 1 Ebe, Alişar 1 Ebe,
Kemerköprü ve Toygar köylerimizde birer sağlık evi mevcuttur.
MAHALLİ İDARELERİN DURUMU
BATTALGAZİ BELEDİYESİ : İlçemiz belediyesi, 1928
yılında kurularak bu güne kadar faaliyetlerini devam ettirmiştir. Belediyemiz
1000 m2’lik 3 katlı kendi binasında hizmet verme4tedir. 2004 yılı tahmini
bütçesi, 4.000.000.000.000 Tl. olarak belirlenmiştir. 22 memur, 8 şoför, 1
zabıta, 5 daimi işçi, 71 geçici işçi personeli ile hizmet vermektedir.
Belediyeye ait 6 yolcu otobüsü, 2 pikap, 2 kamyon, 3 traktör, 2 binek aracı, 1
greyder, 2 arazöz, 3 kepçe, 3 yarım otobüs, 2 vidanjör ve 1 Cenaze Arabası
mevcut olup faal durumdadır. İlçemizin imar planı, İller Bankası Genel
Müdürlüğünce hazırlanıp 30.05.1980 tarihinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca
onaylanarak uygulamaya girmiştir.
HATUNSUYU BELEDİYESİ : Belediye Kurulmasına
Dair İçişleri Bakanlığının 30.12.1988 gün ve 88-35367 sayılı kararı, 31.12.1988
gün ve 20036 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 26.03.1989
tarihinde yapılan mahalli idareler seçiminde belediye başkanı seçilmiş olup, 17
memur, 4 geçici işçi olmak üzere toplam 22 personel ile hizmet
vermektedir. 2004 yılı tahmini bütçesi, 927.000.000.000 TL olarak
belirlenmiştir.1 adet binek otosu, 4 adet yolcu otobüsü, 2 kamyon, 1 Vidanjör,
1 traktör, su tankeri ve römork, 1 adet kepçe ,l ambulans, l itfaiye ile hizmet
vermektedir. İçme suyu mevcut olup, halkın su sorunu bulunmamaktadır.
Kanalizasyon belediye imkanlarıyla % 60 oranında bitirilmiş, halen çalışmalar
devam etmektedir.
HASIRCILAR BELEDİYESİ : Belediye Kurulmasına Dair
İçişleri Bakanlığının 30.12.1993 tarih ve 93/42723 sayılı kararı,31.12.1993 tarih
ve 21805 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 27.03.1994
yapılan mahalli idareler seçiminde belediye başkanı seçilmiş olup,5 memur, 16
geçici işçi olmak üzere toplam 22 personel ile hizmet vermektedir. 2004 yılı
tahmini bütçesi 573.519.000.000 TL.dir.1 yolcu otobüsü ,1 binek aracı, l
traktör,l yükleyici ,1 itfaiye ve 1 Kamyon ile hizmet vermektedir. Köy
Hizmetlerince açılan derin kuyu sondaj ile Hüsüllüpınar ve Canbek mahallesi
hariç diğer tüm merkez bu içme suyundan yararlanmaktadır. Merkezde kanalizasyon
mevcuttur.
BATTALGAZİ SULAMA BİRLİĞİ :
24.06.1998 tarihinde
kanalların bakım, onarım ve işletmesini Devlet Su İşlerinden devir almıştır.
Birliğe Battalgazi, Hatunsuyu, Hasırcılar ve Dilek belediyeleri ile İlçemize
bağlı Boran, Toygar, Kadıçayır, Kemerköprü, Alişar ile merkeze bağlı
Sütlüce, Küllümağara, Topraktepe köyleri üyedir.Bakım ve işletmesini yaptığı
toplam ana ve yedek kanalların uzunluğu l22.953 metredir. 2004 Yılı
tahmini bütçesi 584.000.000.000.TL. dir. araç olarak l Nisan pikap , l Hidromak
ve 1 Ekskavatör mevcuttur. Personel olarak l Başkan, l inşaat teknikeri, l
ziraat teknisyeni, l sayman, 3 Saka Başı, l6 sulama işçisi, l şoför, 2
operatör, 5 geçici işçi ile hizmet vermektedir. Devlet Su İşlerinden alındıktan
bugüne kadar başarılı çalışmalar yürütülmüş olup, bölgede örnek birlik olarak
gösterilmektedir.
KÖYLERİMİZ : İlçemiz 19.06.1987
tarih ve 3392 sayılı kanunla kurulmuş olup, ilk kuruluşunda mevcut olan
köylerden Karakaya Baraj Gölü’nün oluşmasıyla Adagören, Ağılyazı, Atabey,
İmamoğlu, Fırat, Kösehöyük ve Meydancık köyleri sular altında kalmıştır. Bu
köylerden Atabey, İmamoğlu, Fırat ve Kösehöyük köylerinin köy tüzel kişilikleri
İçişleri Bakanlığınca kaldırılmıştır. Ağılyazı ve Meydancık köylerinin kuruluş
çalışmaları tamamlanmıştır. Köy tüzel kişilikleri devam etmektedir.
Köylerimizin tamamında elektrik ve telefon
vardır. Yalnız Adagören köyümüzde okul ve camii yoktur. Ağılyazı köyünde ise
Devlet Demiryollarına ait bir binada eğitim ve öğretime devam edilmektedir.
Meydancık köyümüzde camii yoktur.
Bütün köylerimizin yolu mevcut olup, ihtiyaca
yeterlidir. Ağılyazı, Adagören, Meydancık ve Şişman köylerinin yolları
kısmen asfalt ve kısmen stabilizedir. Diğer köy yollarımızı tamamı asfalttır.
Bağlı Bucak ve Köyler : Battalgazi ilçesine
bağlı bucak ve köylerin nüfusu 12.931'dir. Adagören, Ağılyazı, Boran,
Çolakoğlu, Hasırcılar, Hatunsuyu, Kemerköprü, Kuluşağı, Şişman, Toygar,
Yarımcahan, Meydancık, Kadıçayır, Alişan.
Gezilebilecek Yerler :
Karakaya Barajı, Kırkgöz Mevkii, Battalgazi’ye 8
km. uzaklıktadır. Karakaya Barajının eski Sıvas yolunun kestiği mevkiidir. İl
Özel İdare Müdürlüğü tarafından bir dinlenme tesisi yaptırılarak halkın
hizmetine sunulmuştur. Yaz aylarında baraj gölünde yüzmek, gemi ve sal
gezintileri yapmak mümkündür.
Kayserici Çeşmesi: Battalgazi’ye 1.5 km.
uzaklıkta, demiryolu hattının yakınındadır. Çeşme temizliği ve soğuk suyu ile
iyi bir mesire yeridir.
Battalgazi ilçesinin
tarihi çok eskilere dayanır. Bundan dolayı ilçemiz açık bir müze görünümünde
olup gezilecek ve görülecek yerleri hayli çoktur. Bunları kısaca belirtelim:
Ulu Cami 1224 yılında Alaaddin Keykubat tarafından yaptırılmıştır. Eskimalatya
Kalesi şu an çok harap bir haldedir. Silahtar Mustafa Paşa Kervansarayı 1637
yılında yapılmıştır. Musalla Namazgâhı kervan yolları üzerinde yapılan bir
ibadet yeridir. Selçuklu eseri olup kitabesinde 640 Hicrî tarihini taşımak
tadır. Melik Sunullah Camii, halk arasında "Vaiz Ocağı" veya
"Vaiz Babâ' adıyla da anılır. Hicrî 796 yılında yapılmıştır. Toptaş Camii
ile Karahan Camii 1583'te yapılmıştır. Emir Ömer Mescit ve Türbesi 1563'te
yapılmıştır. Alacakapı Camii 1592'de yapılmıştır. Sütlü Minare Camii,
Sahabiye'i Kübra Medresesi harap haldedir. Sıddı Zeynep Kümbeti, Kanlı Kümbet,
Çingene Hanı, Hötüm Dede Minaresi, Ahmed-i Turan Türbesi, Karababa Türbesi,
Edir ile Bedir Türbesi, Beş Kardeşler, Üç Kardeşler, Karahan, Seyit Gazi,
Abdülvahap Gazi, Hasanbasri (Korucuk), Kırkgöz Köprüsü.
Böylesi köklü bir tarihi
geçmişe sahip, çeşitli medeniyetlerin beşiği olmuş bu ilçemizde tarihi ve
turistik değerlerin yeterince bakımlı olmadığı bir gerçektir. Malatya Valiliği
ile ilçe belediyesinin, atalarımızın yadigârı olan bu önemli yapılara mutlaka
sahip çıkmaları gerekir. Özellikle son birkaç yıldır kendi kaderi ile baş başa
bırakılan Silahtar Mustafa Paşa Kervansarayı, bir şekilde özel sektör ile
işbirliği yapılarak gelecek kuşaklara aktarılmalıdır.
Bunların dışında büyük
bir doğal güzelliğe sahip olan ilçemizin hemen hemen her yerinde piknik yapmak
mümkündür.
Kaynak: Malatya Valiliği
web sayfası.